|
Cele
 Cele,
jaki sobie postawiliśmy są dwa. Staramy się działać na rzecz
ochrony zabytków najnowszej architektury militarnej, które nie zawsze
znajdują uznanie i są objęte ochroną prawną. Jednocześnie staramy
szerzyć wiedzę na temat budownictwa obronnego wśród hobbystów, miłośników
historii i zwykłych ludzi, którzy często nie mają pojęcia, co się
znajduje obok ich domostw. Dbamy także o sporządzanie dokumentacji i
planów obiektów fortyfikacyjnych, którymi się zajmujemy oraz staramy
się penetrować dotąd nieznane lub niedostępne budowle obronne.
Często
słyszymy opinie, że „przecież to niemieckie”, „to
jest nic nie warte”. My tak nie uważamy. Wszystkie zabytkowe
obiekty są dla nas bezcenne, są one świadectwem myśli technicznej
pokolenia, które jest już reprezentowane przez bardzo niewielu ludzi.
Warto dodać, że Polska jest jednym z niewielu europejskich krajów,
gdzie tego typu budowle nie są szanowane. Francuzi mają swoją Linię
Maginota, Czesi znakomite fortyfikacje wzdłuż swojej zachodniej i północnej
granicy, wspaniale odrestaurowane i udostępnione zwiedzającym. Wszędzie
tam i wielu innych państwach otoczono je troskliwą opieką
konserwatorską. A u nas? Zasypane śmieciami, zalane wodą, zarośnięte
licznymi krzakami.
Chcemy
to zmienić, a czy nam się udaje możecie to osądzić przeglądając tę
stronę i zwiedzając izby muzealne funkcjonujące w wyremontowanych
przez Stowarzyszenie „Pro Fortalicium” schronach bojowych.
Geneza
i najważniejsze wydarzenia w historii działalności Stowarzyszenia.
Lata 1997 – 2001
 Historia
naszego Stowarzyszenia zaczyna się w październiku 1997 roku, od wystąpienia
kolegi Waldemara Machonia do dowódcy Garnizonu Będzin, płk Andrzeja
Sobczyka, z prośbą o wyrażenie zgody na remont ciężkiego schronu
bojowego w Dobieszowicach - Wesołej. Rok 1998 poświęcony został na
zbieranie fachowej dokumentacji i środków finansowych tak niezbędnych
do przeprowadzenia remontu. W styczniu 1999 roku, po użyczeniu przez
Urząd Gminy Bobrowniki działki, na której znajduje się obiekt grupa
znajomych i miłośników fortyfikacji rozpoczęła prace remontowe.
Szczególne znaczenie miała tutaj pomoc okazana przez kol. Adama
Brysia, Tomasza Klose i Pawła Ochmana oraz wsparcie merytoryczne
udzielone przez kol. Jerzego Sadowskiego. W roku 2000 coraz liczniejsza
grupa osób opiekujących się schronem postanowiła sformalizować
swoje działania. Zorganizowano zebranie założycielskie i dokonano
wszelkich innych niezbędnych czynności prawnych. W ten sposób położone
zostały podwaliny pod powołanie Stowarzyszenia i 14 grudnia 2001 roku
zostało formalnie zarejestrowane w Sądzie Rejestracyjnym w Gliwicach
Stowarzyszenie na Rzecz Zabytków Fortyfikacji „Pro Fortalicium”.
Jest to oficjalny początek naszej działalności. Uzyskanie osobowości
prawnej pomogło naszej nieformalnej dotychczas grupie w rozwiązaniu
wielu problemów i stworzyło szersze pole działania. Prezesem Zarządu
został wybrany inicjator powstania stowarzyszenia kol. Waldemar Machoń
z Piekar Śląskich.
Powołując Stowarzyszenie chciałem ułatwić kontakty z wszelkiego
rodzaju urzędami czy organizacjami, z którymi możemy mieć w przyszłości
do czynienia mówi Waldek Machoń. Nie jesteśmy już anonimowymi
zapaleńcami, ludźmi przychodzącymi do danego urzędu niejako z ulicy,
lecz formalną organizacją, która chce coś zdziałać i ma się już,
czym pochwalić.
Rok 2002
Rok
2002 był dla naszej organizacji bardzo udany. W maju i wrześniu tego
roku schron w Dobieszowicach został udostępniony do zwiedzania w
ramach zorganizowanego przez nas Pikniku Fortecznego. Frekwencja
zaskoczyła nas wszystkich a o efekcie, jaki wywołał
"bunkier" najlepiej świadczą uśmiechnięte twarze zwiedzających,
wśród których nie słyszało się słów krytyki. Nawet najbardziej
sceptycznie nastawieni do naszej działalności ludzie chwalili nasze
dzieło.
Rok 2003
Rok
2003 to kolejny zakończony sukcesami rok naszej działalności. Oprócz
kontynuacji remontu schronu bojowego w Dobieszowicach Wesołej. Dzięki
pomocy Urzędu Miasta Chorzów rozpoczęto też prace adaptacyjno
remontowe na polskim schronie bojowym punktu oporu Łagiewniki w
Chorzowie. Prace te są realizowane głównie przez kol. Jerzego i
Tomasz Klose. Do schronu w Wesołej podłączono po długich i
kosztownych staraniach energię elektryczną, co zakończyło jeden z ważniejszych
etapów remontu obiektu. Fakt ten umożliwił także przyspieszenie prac
wewnątrz obiektu.
30
sierpnia przy schronie w Dobieszowicach odbył się VI Piknik Forteczny
zainteresowani imprezą jak zawsze było duże.
Rok 2004
W
2004 roku nasze stowarzyszenie zaczęło mocno rozszerzać działalność
i tworzyć nowe struktury. W lutym powstało koło terenowe w Tychach,
które natychmiast po zawiązaniu przystąpiło do prac remontowych na
polskim schronie bojowym znajdującym się w Gminie Wyry w miejscowości
Gostyń.
 W
ramach stowarzyszenia powstał także Grupa Rekonstrukcji Historycznej
„Grupa Operacyjna Śląsk” zajmują się odtwarzaniem wyglądu
jednostek wojskowych stacjonujących oraz walczących na Śląsku
podczas drugiej wojny światowej ze szczególnym naciskiem na jednostki
Wojska Polskiego okresu międzywojennego. Osoby odtwarzające wojsko
niemieckie oraz radzieckie w żaden sposób nie gloryfikują,
usprawiedliwiają ani kultywują tradycji tychże wojsk.
Udało
się nam zorganizować pierwszą w historii stowarzyszenia rekonstrukcję
historyczną, która miał miejsce w Dobieszowicach–Wesołej przy
schronie, od którego zaczęła się historia naszego Stowarzyszenia.
Dobrze przygotowany pirotechnicznie szturm wojsk niemieckich na polski
schron bojowy oglądało około 600 widzów.
Przez
całe lato trwały prace remontowe w powstających izbach muzealnych w
Chorzowie oraz Gostyni, a w schronie-muzeum w Wesołej uzupełniano
wyposażenie.
W
pierwszym tygodniu września miały miejsce aż trzy imprezy z cyklu
Pikników Fortecznych.
Pierwsza
z nich odbyła się 28 sierpnia w Chorzowie. Było to przedpremierowe
otwarcie dla zwiedzających nadal remontowanego polskiego schronu
bojowego punktu oporu Łagiewniki.
Kolejna
impreza miała miejsce 2 września, w Gostyni. Z okazji obchodów 65
rocznicy bitwy wyrskiej także przedpremierowo udostępniony do
zwiedzania remontowany przez koło terenowe w Tychach polski schron
bojowy położony nieopodal miejsca uroczystości.
 Imprezą
zamykająca cały cykl spotkań przy naszych obiektach była impreza w
Dobieszowicach –Wesołej gdzie główną atrakcją oprócz naszego
schronu była Grupa Rekonstrukcji Historycznej odtwarzająca amerykańską
173rd Airborne Brigade "Sky Soldiers" (okres wojny w
Wietnamie).
4
września członek GRH „G.O.Śląsk” Piotr Skupień
reprezentował nasze Stowarzyszenie podczas imprezy organizowanej przez
sekcje Miłośników Militariów Cieszyńskiego Klubu Hobbystów.
Impreza odbywała się w Cieszynie przy wyremontowanym przez tą grupę
polskim schronie polowym zbudowanym w 1939 roku.
18
września zorganizowaliśmy wraz z Federacja Kół Przewodnickich PTTK
województwa śląskiego sesją naukową pod tytułem „Obszar
Warowny Śląsk”.
8-10
października kilkuosobowa grupa kolegów reprezentowała Stowarzyszenie
na zorganizowanej w Świnoujściu konferencji naukowej Towarzystwa
Przyjaciół Fortyfikacji, podczas której tematykę fortyfikacji śląskich
zaprezentowano w dwóch referatach.
Autorzy:
Członkowie Stowarzyszenia Na Rzecz Zabytków Fortyfikacji „Pro
Fortalicium”
Zdjęcia:
Tomasz Jałowy, Waldemar Machoń
|
